Բանկային համակարգի առողջացում պետք է
Հարցազրույց «ՎՏԲ Հայաստան Բանկի» գլխավոր տնօրեն Վալերի Օվսյաննիկովի հետ

Արմենակ Չատինյան

«Տոկոսադրույքների հետագա իջեցումը կախված կլինի շուկայի մասնակիցների կողմից ռիսկի գնահատման որակից»,- ասում է Վալերի Օվսյաննիկովը:

- Պրն Օվսյաննիկով, ըստ Ձեզ՝ Հայաստանի տնտեսությունը հասե՞լ է անկման հատակին, թե՞ դեռ անկումը շարունակվում է:

- Տվյալ հարցի պատասխանը ներկայումս շատերին է հուզում, բայց դեռ ոչ ոք չի կարողացել տալ հստակ պատասխան: Լավատեսությունը վարքի առավել կառուցողական մոդելներից է,  քանի որ բոլոր ցանկությունները վաղ թե ուշ դառնում են պլաններ, իսկ պլանները՝ գործողություններ:

- Արդեն քանի ամիս է, ինչ Կենտրոնական բանկն իջեցնում է վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը: Դա ինչպե՞ս է անդրադառնում բանկերի վրա:

- Կենտրոնական բանկի կողմից տոկոսադրույքների իջեցումն ունեցել է միայն անուղղակի ազդեցություն բանկային շուկայում տոկոսադրույքների իջեցման միտումների վրա: Դրամային քաղաքականության գործիքները դեռևս ուղղակի գործող ազդեցություն չունեն հայկական բանկերի կողմից ֆինանսավորման պարամետրերի վրա:

- Ներկայում ի՞նչ տոկոսադրույքներով և ի՞նչ պայմաններով եք դուք բիզնես վարկեր տրամադրում:

- Այժմ բանկերի համար ստեղծվել է շատ հետաքրքիր  իրավիճակ, քանի որ ֆինանսավորման  շատ աղբյուրներ կան, բայց հաճախորդների բազայի որակն ունի վատթարացման միտումներ: Մեր կորպորատիվ հաճախորդների համար մենք ֆինանսավորում ենք ներգրավում նաև արտերկրից՝ հնարավորություն տալով նշանակալիորեն ավելացնել ֆինանսավորման ժամկետները և կրճատել ֆինանսավորման արժեքը՝ մինչև հինգ տարի ժամկետով տարեկան 12% տոկոսադրույքով: Սեփական միջոցների հաշվին մեր բանկն այսօր վարկավորում է կորպորատիվ հաճախորդներին մինչև 3 տարի ժամկետով, և կոնկրետ գործարքից կախված (արտարժույթ, ժամկետ, ռիսկի գնահատում և այլն)՝ արժեքային պայմանները տարեկան կտրվածքով տատանվում են միջինը 15-18%-ի սահմաններում:

- Արդեն այս տարվա երկրորդ կիսամյակից սկսած՝ բանկերն ակտիվացել են վարկավորման գործում: Ըստ Ձեզ՝ դա վկայում է տնտեսության աշխուժացման և ռիսկերի նվազման մասի՞ն:

- Նկատվող ակտիվացումը ավելի շուտ կապված է շուկայում նշանակալի ծավալի դրամային միջոցների տեղաբաշխման առկայությամբ: Մյուս կողմից բիզնեսն ուզում է դուրս գալ դեպրեսիայի շրջանից և զարգանալ, որին աջակցում է և կաջակցի մեր բանկը:

- Ի՞նչ եք կարծում, բանկերի կողմից տոկոսադրույքների հետագա իջեցման հնարավորություններ կա՞ն:

- Տոկոսադրույքների հետագա իջեցումը կախված կլինի շուկայի մասնակիցների կողմից ռիսկի գնահատման որակից: Այսօրվա դրությամբ կոնկրետ կառուցվածքային և որակական շարժ տվյալ բնագավառում չկա:

- Վարչապետը վերջերս հայտարարեց, որ բանկային սպրեդը Հայաստանում բարձր է: Ըստ Ձեզ՝ դա ինչո՞վ է բացատրվում:

- Խելամիտ պահպանողականությունը բանկերի կողմից անհրաժեշտ է, մենք չենք կարող ուշադրություն չդարձնել Հայաստանի տնտեսության ռիսկերին: Այսօրվա դրությամբ բանկերը դուրս են գալիս «մարտյան ճգնաժամից», որի արդյունքում բազմաթիվ բիզնես գործընթացներ և բանկերի ու հաճախորդների բիզնես նախագծեր փոփոխվեցին:

- Կարծիք կա, որ Հայաստանում կարող է լինել վարկերի չվերադարձելիության երկրորդ ալիքը: Որքանո՞վ է դա հավանական:

- Կոնկրետ «ՎՏԲ Հայաստան Բանկը» պատրաստ է երկրորդ ալիքին, քանի որ մենք օգտվել ենք շուկայում ժամանակավոր անկումից: Ժամկետանց պարտավորությունների հետ աշխատանքն ունի ամենօրյա և համախմբված մոտեցում: Երկրորդ ալիք, մեր կարծիքով, չի լինի, քանի որ բանկերը շատ ճկուն են գործում:

- Ըստ Ձեզ՝ հնարավո՞ր է, որ, այնուամենայնիվ, մի քանի բանկ, չդիմանալով ճգնաժամին, լքի դաշտը, կամ տեղի ունենան միաձուլումներ:

- Համաձայն եմ այդ կարծիքին. բանկային համակարգի առողջացում պետք է: Օպտիմալ եմ համարում բանկերի միավորման գործընթացները, որոնց արդյունքում կպահպանվեն առողջ ակտիվները, և կհարգվեն բանկի հաճախորդների և, ամենակարևորը, ավանդատուների շահերը:

- Ինչպե՞ս եք գնահատում ԿԲ-ի հակաճգնաժամային քաղաքականությունը:

- Հայաստանի համար ճգնաժամային տարում Հայաստանի Կենտրոնական բանկի ռազմավարության վերաբերյալ արձագանքները միջազգային շրջանակներում դրական են: Մասնավորապես, ԿԲ-ի ջանքերով ճգնաժամը մեծ մասամբ եղել է վերահսկելի բանկային համակարգի համար, ինչը և հարիր էր ներկա իրավիճակին:

- Լիզինգի հետ կապված՝ ի՞նչ ծրագրեր ունեք:

- Լիզինգը հեռանկարային ուղղություն է Հայաստանում և մեր կորպորատիվ հաճախորդների շրջանում մեծ պահանջարկ է վայելում: Այսօրվա դրությամբ մշակման պրոցեսում է գտնվում երկու խոշոր ենթակառուցվածքային նախագիծ, որտեղ լիզինգը հանդես է գալիս որպես հիմնական ֆինանսավորման գործիք: Գործարքների դժվարության հետ կապված՝ տվյալ նախագծերի իրականացումը պահանջում է որոշակի ժամանակ: